Hoe lang is NEN 3140 certificaat geldig?
Hoe lang is een NEN 3140 certificaat geldig? NEN 3140 is een verzamelnaam van regelgeving voor het veilig werken aan elektrische apparaten. We hebben het
Wanneer is een NEN 3140 certificaat nodig?
Kort antwoord: een NEN 3140-certificaat is nodig wanneer een medewerker werkzaamheden uitvoert aan, met of in de buurt van elektrische installaties of elektrische arbeidsmiddelen. Het certificaat zelf is niet wettelijk verplicht, maar werkgevers moeten wel kunnen aantonen dat medewerkers voldoende zijn geïnstrueerd en deskundig zijn. Voor werkzaamheden als VOP, VP of keurmeester is daarnaast een formele aanwijzing door de werkgever nodig.
Wanneer is een NEN 3140 certificaat nodig?
Beslissingstabel NEN 3140 certificaat nodig wanneer
| Situatie | Certificaat nodig? | Meest passende route |
|---|---|---|
| Alleen normale apparaten gebruiken, zoals koffiezetapparaat of computer | Meestal niet | Algemene instructie volstaat vaak |
| Eenvoudige elektrische handelingen onder instructie | Vaak wel | NEN 3140 VOP |
| Zelfstandig werken aan elektrische installaties of storingen oplossen | Ja, praktisch gezien noodzakelijk | NEN 3140 VP |
| Elektrische arbeidsmiddelen keuren | Ja, aantoonbare deskundigheid nodig | NEN 3140 Keurmeester |
| Werkgever wil aantonen dat medewerkers veilig en deskundig werken | Certificaat sterk aanbevolen | Opleiding + schriftelijke aanwijzing |
Wat is een NEN 3140 certificaat precies?
Een NEN 3140 certificaat toont aan dat iemand kennis heeft van veilig werken met of aan elektrische installaties en arbeidsmiddelen. Het certificaat is niet wettelijk verplicht, maar wordt vaak gebruikt als bewijs dat een medewerker voldoende is opgeleid en geïnstrueerd.
Belangrijk: een certificaat geeft niet automatisch bevoegdheid. Daarvoor is ook een aanwijzing door de werkgever nodig. Dit geldt voor functies zoals Voldoende Onderricht Persoon (VOP), Vakbekwaam Persoon (VP) en keurmeester.
Binnen NEN 3140 zijn er verschillende certificaten:
- NEN 3140 VOP: voor medewerkers die beperkte elektrotechnische werkzaamheden uitvoeren onder duidelijke instructie of toezicht.
- NEN 3140 VP: voor vakbekwame medewerkers die zelfstandig aan elektrische installaties of arbeidsmiddelen mogen werken.
- NEN 3140-cursus keurmeester: voor medewerkers die elektrische arbeidsmiddelen inspecteren en keuren.
- NEN 3140-cursus Engelstalig: voor medewerkers die de NEN 3140 opleiding volledig in het Engels willen volgen.
Een NEN 3140 certificaat toont aan dat iemand kennis heeft van veilig werken met of aan elektrische installaties en arbeidsmiddelen. Er zijn verschillende certificaten: NEN 3140 VOP, NEN 3140 VP en Keurmeester NEN 3140. Welke variant nodig is, hangt af van de werkzaamheden en verantwoordelijkheden binnen de organisatie.
Is een NEN 3140 certificaat verplicht?
Een veelgestelde vraag is of een NEN 3140 certificaat wettelijk verplicht is. Het antwoord is nee: de NEN 3140 schrijft niet voor dat iemand altijd over een certificaat moet beschikken.
Wel moet een werkgever kunnen aantonen dat medewerkers voldoende kennis en instructie hebben ontvangen om veilig met elektrische installaties en arbeidsmiddelen te werken. Een certificaat van een erkende NEN 3140 opleiding is hiervoor vaak het meest gebruikte bewijs.
Of iemand als Voldoende Onderricht Persoon (VOP), Vakbekwaam Persoon (VP) of keurmeester werkzaamheden mag uitvoeren, hangt uiteindelijk af van de aanwijzing door de werkgever en niet uitsluitend van het bezit van een certificaat
Wat is het verschil tussen een certificaat en een aanwijzing?
Veel mensen gebruiken deze termen door elkaar, maar er bestaat een belangrijk verschil. Een certificaat toont aan dat iemand een opleiding heeft gevolgd en de benodigde kennis heeft opgedaan. Een aanwijzing is de formele bevoegdheid die door de werkgever wordt verstrekt om bepaalde werkzaamheden uit te voeren.
In de praktijk betekent dit dat iemand wel een NEN 3140 certificaat kan hebben, maar zonder aanwijzing geen werkzaamheden als VOP, VP of keurmeester mag uitvoeren. Meer hierover lees je in ons artikel over de verschillen tussen VOP en VP.
Voorbeelden uit de praktijk
| Praktijkvoorbeeld | NEN 3140 nodig? |
|---|---|
| Medewerker gebruikt een laptop, printer of koffiemachine | Nee, normaal gebruik vraagt geen NEN 3140-certificaat |
| Medewerker vervangt een lamp of zekering | Mogelijk VOP, afhankelijk van risico en instructie |
| Technische dienst lost een elektrische storing op | Vaak VP |
| Medewerker keurt verlengsnoeren, machines of elektrisch handgereedschap | Keurmeester NEN 3140 |
| Externe monteur werkt aan een installatie | Aantoonbare deskundigheid en duidelijke afspraken nodig |
In de praktijk betekent dit dat iemand wel een NEN 3140 certificaat kan hebben, maar zonder aanwijzing geen werkzaamheden als VOP, VP of keurmeester mag uitvoeren. Meer hierover lees je in ons artikel over de verschillen tussen VOP en VP.
Het NEN 3140 certificaat halen
Het NEN 3140 certificaat haal je door het volgen van een cursus. Tijdens een eendaagse cursus leer je alles wat je moet weten om erkend te worden als NEN 3140 Voldoende Onderricht Persoon of NEN 3140 Vakbekwaam Persoon. Deze cursussen, alsmede die voor keurmeester, kun je volgen op een van de vele locaties van ARBO centrum door heel het land. Bij voldoende animo vanuit de organisatie is ook een cursus op locatie mogelijk. Na het succesvol voltooien van de cursus ontvang je het bijbehorende certificaat met een geldigheid van 3 jaar.
Veelgestelde vragen
De meeste opleiders adviseren om kennis iedere drie tot vijf jaar te actualiseren. De exacte geldigheid kan afhankelijk zijn van de werkgever, werkzaamheden en interne procedures.
Nee, het certificaat zelf is niet wettelijk verplicht. Wel moet de werkgever aantonen dat medewerkers voldoende kennis, instructie en deskundigheid hebben om veilig te werken met elektrische installaties en arbeidsmiddelen. Een NEN 3140-certificaat wordt in de praktijk vaak gebruikt als bewijs daarvan.
Voor werkzaamheden als Vakbekwaam Persoon is specialistische kennis vereist. Daarom volgen veel medewerkers een VP-opleiding.
Voor het uitvoeren van NEN 3140-keuringen moet iemand voldoende deskundig zijn. In de praktijk wordt hiervoor vaak een keurmeesteropleiding gevolgd.
Onder elektrotechnische installaties vallen veel verschillende apparaten, machines en gereedschappen. Deze term klinkt complex, het is een verzamelnaam. Men denkt dan vaak aan zware machines of specialistische gereedschappen. Eenvoudige apparaten zoals tosti-ijzers, koffiemachines en zelfs lampen vallen ook onder NEN 3140.
NEN 3140 bepalingen gelden bij het werken met of aan alle elektrotechnische installaties. Een kop koffie zetten, valt niet onder deze werkzaamheden. Wanneer de koffiemachine gerepareerd moet worden, dient dit echter wel te gebeuren door een werknemer met het NEN 3140 VP certificaat, of een werknemer met het NEN 3140 VOP-certificaat onder supervisie van een collega met het VP-certificaat.
Cursus inplannen?
Relevante artikelen voor jou
NEN 3140 kosten
NEN 3140 kosten Om te mogen werken aan elektrische apparatuur en gereedschappen onder laagspanning dien je in het bezit te zijn van een geldig NEN
Wat is een NEN 3140 keuring?
Wat is een NEN 3140 keuring? De NEN 3140 keuring is een periodieke keuring op elektrische apparaten en installaties. Met de NEN 3140 keuring kan
