Menu

Wat zijn de verschillen tussen NEN 3140 VP en NEN 3140 VOP?

Binnen NEN 3140 wordt onderscheid gemaakt tussen een Voldoende Onderricht Persoon (VOP) en een Vakbekwaam Persoon (VP). Dit onderscheid is gebaseerd op het kennis- en ervaringsniveau, de mate van zelfstandigheid en het soort werkzaamheden dat veilig kan worden uitgevoerd.

RolBetekenisKennisniveauMag zelfstandig werken?Voorbeelden van werkzaamheden
VOPVoldoende Onderricht PersoonBasiskennis, taakgerichte instructies en voldoende risicobewustzijn voor afgebakende werkzaamhedenBeperkt: alleen voor specifieke werkzaamheden met een laag risico en uitsluitend binnen schriftelijke aanwijzing door de werkgeverEenvoudige visuele controles, bedienen van installaties, resetten van beveiligingen, vervangen van onderdelen indien expliciet aangewezen
VPVakbekwaam PersoonVoldoende elektrotechnische kennis, praktijkervaring en vermogen om risico’s zelfstandig te beoordelenJa, voor werkzaamheden binnen de grenzen van de schriftelijke aanwijzingStoringen analyseren en verhelpen, werkzaamheden aan installaties en verdeelinrichtingen, vervangen en aanpassen van componenten
KeurmeesterKeurmeester elektrische arbeidsmiddelenSpecifieke en aantoonbare kennis van inspectie- en keuringsmethoden volgens NEN 3140Ja, voor inspectie- en keuringswerkzaamheden binnen schriftelijke aanwijzingInspecteren, meten en keuren van elektrisch gereedschap, verlengkabels, machines en werkplekapparatuur

Een VOP is bevoegd om afgebakende, eenvoudige elektrotechnische werkzaamheden uit te voeren op basis van duidelijke instructies en onder verantwoordelijkheid van de werkgever. Een VP beschikt over voldoende vakkennis en ervaring om risico’s zelfstandig te beoordelen en kan daardoor complexere werkzaamheden uitvoeren.

Een NEN 3140 keurmeester houdt zich bezig met het inspecteren en keuren van elektrische arbeidsmiddelen (anders dan de  werkzaamheden zelf)

De feitelijke bevoegdheden volgen altijd uit de aanwijzing door de werkgever, waarin taken, grenzen en verantwoordelijkheden expliciet worden vastgelegd.

Wat mag je met het certificaat NEN 3140 VOP zelfstandig uitvoeren?

Een NEN 3140 VOP is een Voldoende Onderricht Persoon. Dit betekent dat de medewerker voldoende instructie heeft gekregen om specifieke, eenvoudige elektrotechnische werkzaamheden met een beperkt risico veilig uit te voeren. Een cursuscertificaat maakt iemand niet automatisch bevoegd. De werkgever moet de medewerker schriftelijk aanwijzen voor de werkzaamheden die hij of zij mag uitvoeren.

Welke werkzaamheden een VOP mag uitvoeren, hangt af van de installatie, de risico’s, de gegeven instructies en de schriftelijke aanwijzing. Denk bijvoorbeeld aan eenvoudige visuele controles, het resetten van beveiligingen of het vervangen van onderdelen wanneer dit veilig, duidelijk en taakgericht is vastgelegd. Werkzaamheden met een hoger risico, zoals storingen zoeken of werken aan schakelkasten, horen meestal bij een Vakbekwaam Persoon.

Een NEN 3140 VOP cursus helpt medewerkers om elektrische gevaren te herkennen, veilig te handelen en te weten wanneer zij werkzaamheden moeten stoppen of moeten doorverwijzen naar een VP of werkverantwoordelijke. NEN omschrijft een VOP als iemand die is geïnstrueerd voor specifieke werkzaamheden en uitleg heeft gekregen over risico’s en veiligheidsmaatregelen

Wat is de rol van een NEN 3140 keurmeester?

Een NEN 3140 keurmeester houdt zich bezig met het inspecteren en keuren van elektrische arbeidsmiddelen. Denk hierbij aan elektrisch handgereedschap, verlengkabels, machines en andere apparaten die binnen een organisatie worden gebruikt.

Het doel van deze keuringen is om gebreken, slijtage en onveilige situaties op tijd te signaleren. Zo verklein je het risico op elektrische schokken, kortsluiting, brand of uitval van apparatuur. De keurmeester beoordeelt onder andere de staat van het arbeidsmiddel, de kabels, stekkers, behuizing en isolatie.

Een keurmeester is niet automatisch hetzelfde als een VOP of VP. In de praktijk kunnen functies wel gecombineerd worden, maar alleen als de medewerker hiervoor voldoende deskundig is en door de werkgever schriftelijk is aangewezen.


Welke rol nodig is, hangt af van de werkzaamheden, de risico’s en de organisatie. Twijfel je welke rol bij jou past? Bekijk dan de verschillen in onze Kennisbank.

Wat wordt er behandeld tijdens een NEN 3140 VOP cursus?

Tijdens een NEN 3140 VOP cursus leren medewerkers hoe zij elektrische risico’s herkennen en hoe zij specifieke, eenvoudige werkzaamheden veilig kunnen uitvoeren. De cursus richt zich vooral op het voorkomen van gevaarlijke situaties bij werkzaamheden aan of in de nabijheid van elektrische installaties en arbeidsmiddelen.

Onderwerpen die aan bod komen zijn onder andere elektrische gevaren, veilig werken met elektrische installaties en arbeidsmiddelen, het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen en het herkennen van situaties waarin een VOP het werk niet zelf mag uitvoeren.

Na afloop heeft de medewerker basiskennis om veilig te werken binnen de taken waarvoor hij of zij door de werkgever kan worden aangewezen. De cursus vormt daarmee een praktische basis voor veilig werken volgens NEN 3140.

In deze NEN 3140 cursus worden de belangrijkste veiligheidsregels en verplichtingen behandeld die relevant zijn voor werkzaamheden met of nabij elektrotechnische installaties. Let op: een NEN 3140 VOP certificaat is niet hetzelfde als een bevoegdheid. Daarvoor is ook een schriftelijke aanwijzing door of namens de werkgever nodig. Ook PBNA vermeldt dat naast opleiding en examen een schriftelijke aanwijzing door de werkgever noodzakelijk is.

Wat leer je tijdens de NEN 3140 VP cursus?

De NEN 3140 VP cursus is bedoeld voor medewerkers die als Vakbekwaam Persoon werkzaamheden aan of nabij elektrische installaties uitvoeren. Een VP’er beschikt over meer elektrotechnische kennis en ervaring dan een VOP en mag, binnen de schriftelijke aanwijzing, zelfstandiger en complexere werkzaamheden uitvoeren.

Tijdens de cursus leer je hoe je elektrische risico’s beoordeelt, veilig werkt aan laagspanningsinstallaties en werkzaamheden zorgvuldig voorbereidt. Er is aandacht voor wet- en regelgeving, elektrotechnische bedrijfsvoering, veilig schakelen, werkvergunningen, schakelberichten en het voorkomen van ongevallen. Na de cursus heeft de deelnemer de kennis om veilig en verantwoord te werken binnen de taken waarvoor hij of zij door of namens de werkgever schriftelijk wordt aangewezen.

Wanneer kies je voor een VOP of VP?

Of een medewerker een VOP- of VP-aanwijzing nodig heeft, hangt af van de werkzaamheden die worden uitgevoerd.

Een VOP is geschikt voor medewerkers die eenvoudige en duidelijk afgebakende werkzaamheden uitvoeren en daarbij voldoende instructie hebben ontvangen. Een VP beschikt over meer elektrotechnische kennis en ervaring en kan risico’s zelfstandig beoordelen.

Twijfel je welke aanwijzing past bij jouw werkzaamheden? Dan geldt als vuistregel: hoe meer verantwoordelijkheid en zelfstandigheid nodig is, hoe groter de kans dat een VP-aanwijzing vereist is.

Veelgestelde vragen

Een VOP mag alleen werkzaamheden uitvoeren waarvoor hij of zij is geĂŻnstrueerd en schriftelijk is aangewezen door de werkgever. De exacte bevoegdheden verschillen per organisatie.

Een VP beschikt over meer elektrotechnische kennis en ervaring en kan risico’s zelfstandig beoordelen. Daardoor mag een VP doorgaans complexere werkzaamheden uitvoeren.

Dat hangt af van de werkzaamheden. Voor eenvoudige werkzaamheden kan een VOP voldoende zijn. Voor zelfstandige werkzaamheden aan elektrische installaties is vaak een VP-aanwijzing nodig.

Ja. In veel organisaties combineert één medewerker beide rollen, mits deze hiervoor voldoende deskundig is en schriftelijk is aangewezen.

Cursus inplannen?

Relevante artikelen voor jou

NEN 3140 kosten

NEN 3140 kosten Om te mogen werken aan elektrische apparatuur en gereedschappen onder laagspanning dien je in het bezit te zijn van een geldig NEN

Lees verder »
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Ben je met 5 personen of meer? Dan is een incompany opleiding misschien iets voor jou.

Dat kan dan bij jullie op locatie, de instructeur komt dan op locatie de cursus afnemen. Wil je meer informatie of een gepaste offerte opvragen? Vul de velden hieronder in en we nemen zo spoedig mogelijk contact met je op.

Een cirkelvormig logo met een blauw midden met een wit pijltje omhoog. Een oranje rand omringt de blauwe cirkel, met de Nederlandse tekst WIJ BIEDEN OOK INCOMPANY TRAININGEN AAN, wat betekent Wij bieden ook in-company trainingen aan.