De Risico-inventarisatie en -evaluatie, beter bekend als de RI&E, staat opnieuw volop in de belangstelling. De overheid onderzoekt mogelijkheden om de regels rondom de RI&E eenvoudiger en werkbaarder te maken voor werkgevers. Toch blijft de kern hetzelfde: iedere organisatie moet arbeidsrisico’s in kaart brengen én zorgen dat deze risico’s in de praktijk worden aangepakt. In dit artikel lees je wat er mogelijk verandert, waarom arbodeskundigen kritisch zijn en waar je als werkgever op moet letten.
De overheid wil de regels rondom de Risico-inventarisatie en -evaluatie beter uitvoerbaar maken voor werkgevers. Vooral kleinere en middelgrote organisaties ervaren de RI&E in de praktijk soms als ingewikkeld, tijdrovend of kostbaar. Daarom onderzoekt de overheid maatregelen die de administratieve lasten kunnen verminderen, zonder dat de aandacht voor veilig en gezond werken verdwijnt.
Een belangrijk aandachtspunt is de toetsing van de RI&E. De overheid onderzoekt of één arbokerndeskundige in eenvoudige werkomgevingen voldoende is om de RI&E te toetsen. Denk aan organisaties met overzichtelijke werkzaamheden en beperkte veiligheidsrisico’s. Met deze mogelijke aanpassing wil de overheid de toetsing begrijpelijker en werkbaarder maken voor werkgevers.
Daarnaast kijkt de overheid naar de grens voor toetsingsvrijstelling. Nu hoeven bedrijven met maximaal 25 medewerkers onder voorwaarden geen aparte RI&E-toetsing te laten uitvoeren, bijvoorbeeld wanneer zij een erkend branche-RI&E-instrument gebruiken. De overheid onderzoekt of deze grens omhoog kan naar 50 medewerkers. Daardoor krijgen mogelijk meer kleinere werkgevers minder snel met externe toetsing te maken.
Ook investeert de overheid in betere hulpmiddelen. Denk aan duidelijkere ondersteuning via de online Route naar RI&E en het stimuleren van goede branche-RI&E’s. Een branche-RI&E helpt werkgevers om risico’s in kaart te brengen die specifiek passen bij hun sector. Daardoor kunnen organisaties eenvoudiger een RI&E opstellen die beter aansluit op hun dagelijkse praktijk.
Belangrijk om te weten: het gaat op dit moment vooral om plannen, voorstellen en verdere uitwerking. De RI&E-verplichting verdwijnt niet. Werkgevers blijven verantwoordelijk voor het inventariseren van arbeidsrisico’s, het opstellen van een Plan van Aanpak en het nemen van maatregelen om veilig en gezond werken mogelijk te maken.
Wacht daarom niet af tot regels eventueel veranderen. Een actuele RI&E blijft de basis voor goed arbobeleid. Juist de opvolging maakt het verschil: welke risico’s spelen er, welke maatregelen zijn nodig en wie zorgt ervoor dat deze acties ook echt worden uitgevoerd?
In de praktijk stellen organisaties niet altijd een volledige, actuele of concrete RI&E op. Soms vullen bedrijven de RI&E vooral in omdat de wet dit verplicht, terwijl zij de uitkomsten daarna onvoldoende vertalen naar duidelijke maatregelen op de werkvloer.
Daardoor ontstaat een risico: organisaties benoemen arbeidsrisico’s wel, maar pakken deze niet altijd actief aan. Een RI&E heeft pas waarde wanneer werkgevers de uitkomsten gebruiken om prioriteiten te stellen, verbeteracties uit te voeren en medewerkers veilig te laten werken.
Arbodeskundigen maken zich zorgen dat versoepeling kan leiden tot minder kritische beoordeling. Als meer organisaties vrijstelling krijgen of als Ă©Ă©n deskundige vaker voldoende is voor de toetsing, kan de kwaliteit van de RI&E volgens hen onder druk komen te staan.
Een RI&E moet meer zijn dan een afvinklijst. Het document moet helpen om gevaarlijke situaties te herkennen, risico’s goed te beoordelen en passende maatregelen te nemen. Wanneer die controle minder scherp wordt, bestaat de kans dat belangrijke risico’s onopgemerkt blijven.
Ook plaatsen deskundigen vraagtekens bij het idee dat één arbokerndeskundige in eenvoudige werkomgevingen altijd voldoende is. Arbeidsveiligheid, arbeidshygiëne, ergonomie en psychosociale arbeidsbelasting vragen soms om verschillende expertises.
Een organisatie kan op het eerste gezicht eenvoudig lijken, terwijl er toch specifieke risico’s spelen. Denk aan fysieke belasting, blootstelling aan stoffen, werkdruk, machineveiligheid of onduidelijke noodprocedures. Juist daarom vinden arbodeskundigen het belangrijk dat de RI&E breed genoeg wordt beoordeeld.
De kritiek richt zich niet tegen een begrijpelijke en werkbare RI&E. Integendeel: werkgevers moeten de RI&E goed kunnen gebruiken in de praktijk. De zorg zit vooral in de balans. Minder regels mogen niet leiden tot minder aandacht voor veiligheid.
Uiteindelijk draait de RI&E niet om papierwerk, maar om actie. Werkgevers moeten risico’s herkennen, maatregelen nemen en controleren of deze maatregelen ook echt effect hebben. Alleen dan draagt de RI&E bij aan veilig en gezond werken.
Of de RI&E-regels in de toekomst eenvoudiger worden of niet: de verantwoordelijkheid van de werkgever blijft hetzelfde. Werkgevers moeten arbeidsrisico’s in beeld brengen en maatregelen nemen om deze risico’s te beperken. Een RI&E is daarom geen doel op zich, maar een hulpmiddel om veilig en gezond werken concreet te organiseren.
Juist daar gaat het in de praktijk vaak mis. Organisaties benoemen risico’s wel, maar vertalen deze niet altijd naar duidelijke acties. Denk aan medewerkers die nog niet de juiste veiligheidsopleiding hebben gevolgd, arbeidsmiddelen die niet tijdig zijn gekeurd, onduidelijke werkafspraken of noodprocedures die onvoldoende bekend zijn op de werkvloer.
In dat geval heeft de organisatie de RI&E wel opgesteld, maar levert deze nog onvoldoende verbetering op. De waarde van de RI&E zit niet alleen in het vastleggen van risico’s, maar vooral in wat je daarna met die inzichten doet.
Een goede RI&E maakt zichtbaar waar de belangrijkste aandachtspunten liggen. Het Plan van Aanpak bepaalt vervolgens welke maatregelen nodig zijn, wie verantwoordelijk is en wanneer acties worden uitgevoerd.
Dat kan gaan om het plannen van opleidingen of herhalingen, het actualiseren van veiligheidsinstructies, advies over veilig werken of het laten keuren van veiligheidsmiddelen. Door deze acties duidelijk vast te leggen, voorkom je dat verbeterpunten blijven liggen.
Voor werkgevers is het daarom verstandig om verder te kijken dan alleen de vraag of de RI&E verplicht is of getoetst moet worden. De belangrijkste vraag is: wat laat de RI&E zien en welke acties zijn nodig om de werkvloer veiliger te maken?
Door risico’s actief op te volgen, voorkom je dat veiligheid blijft hangen in papierwerk. Zo wordt de RI&E een praktisch instrument dat helpt om incidenten te voorkomen, medewerkers beter voor te bereiden en afspraken op de werkvloer duidelijker te maken.
Een Risico-inventarisatie en -evaluatie geeft inzicht in de arbeidsrisico’s binnen je organisatie. Maar de echte waarde van de RI&E ontstaat pas wanneer je de uitkomsten vertaalt naar concrete acties. Het Plan van Aanpak speelt daarin een belangrijke rol: daarin leg je vast welke maatregelen nodig zijn, wie verantwoordelijk is en wanneer je acties uitgevoerd.
Voor werkgevers is het daarom verstandig om niet alleen te kijken of de RI&E aanwezig is, maar vooral of deze ook praktisch opvolgt. De onderstaande checklist helpt om te beoordelen of jouw organisatie voldoende grip heeft op de belangrijkste aandachtspunten.
| Aandachtspunt | Waar let je op? | Mogelijke vervolgstap |
|---|---|---|
| Actualiteit van de RI&E | Sluit de RI&E nog aan op de huidige werkzaamheden, locaties, machines en processen? | Werk de RI&E bij wanneer er veranderingen zijn in de organisatie of werkomgeving. |
| Plan van Aanpak | Zijn risico’s vertaald naar duidelijke maatregelen met verantwoordelijken en deadlines? | Maak acties concreet en bepaal wie de opvolging bewaakt. |
| Opleidingen en instructies | Weten medewerkers hoe zij veilig moeten werken en zijn verplichte of noodzakelijke opleidingen gevolgd? | Plan opleidingen, herhalingen of toolboxen in voor medewerkers. |
| Arbeidsmiddelen en veiligheidsmiddelen | Zijn middelen zoals machines, ladders, blusmiddelen of andere veiligheidsvoorzieningen veilig en gekeurd? | Laat arbeidsmiddelen en veiligheidsmiddelen tijdig controleren of keuren. |
| BHV en noodsituaties | Past de BHV-organisatie bij de risico’s, bezetting en inrichting van de werkplek? | Controleer of er voldoende BHV’ers zijn en of procedures bekend zijn. |
| Werkafspraken op de vloer | Zijn veiligheidsafspraken duidelijk, zichtbaar en bekend bij medewerkers? | Actualiseer instructies, procedures of werkinstructies waar nodig. |
| Opvolging en evaluatie | Wordt gecontroleerd of maatregelen echt zijn uitgevoerd en effect hebben? | Plan periodieke evaluaties en leg voortgang vast. |
Checklist samengesteld door Marco, auteur bij ARBO centrum.
Door deze punten regelmatig te controleren, voorkom je dat de RI&E een verplicht document blijft zonder praktische waarde. Juist de opvolging bepaalt of risico’s daadwerkelijk vermindert. Zo wordt het Plan van Aanpak een bruikbaar hulpmiddel om veiliger en gezonder werken stap voor stap te verbeteren.
Volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie heeft 68% van de bedrijven een RI&E, maar blijft de kwaliteit van RI&E’s en plannen van aanpak achter. Ook toont slechts een beperkt deel van de werkgevers aantoonbaar aan dat zij medewerkers voorlichten en toezicht houden op veilig en gezond werken. Juist daarom blijft de praktische opvolging van de RI&E belangrijk.
Een belangrijk aandachtspunt is de vraag wie de RI&E mag toetsen. De overheid onderzoekt of één arbokerndeskundige in eenvoudige werkomgevingen voldoende is om de RI&E te beoordelen. Denk aan organisaties met overzichtelijke werkzaamheden en beperkte veiligheidsrisico’s. Daarmee kan de toetsing mogelijk begrijpelijker en werkbaarder worden voor werkgevers.
Daarnaast kijkt de overheid naar de grens voor toetsingsvrijstelling. Nu hoeven bedrijven met maximaal 25 medewerkers onder voorwaarden geen aparte RI&E-toetsing te laten uitvoeren, bijvoorbeeld wanneer zij een erkend branche-RI&E-instrument gebruiken. De overheid onderzoekt of deze grens omhoog kan naar 50 medewerkers. Daardoor krijgen mogelijk meer kleinere werkgevers minder snel met externe toetsing te maken.
Arbocentrum ondersteunt bij het opstellen, toetsen en actualiseren van de RI&E, het Plan van Aanpak en praktisch arbobeleid.
De overheid investeert in betere hulpmiddelen. Denk aan duidelijkere ondersteuning via de online route naar RI&E en/of het stimuleren van goede branche-RI&E’s. Dit helpt werkgevers om sector specifieke risico’s in kaart te brengen. Zo kun je eenvoudiger een RI&E opstellen die beter aansluit op de eigen dagelijkse praktijk.
Belangrijk om te weten: het gaat op dit moment vooral om plannen, voorstellen en verdere uitwerking. De RI&E-verplichting verdwijnt niet. Werkgevers blijven verantwoordelijk voor het inventariseren van arbeidsrisico’s, het opstellen van een Plan van Aanpak en adequate maatregelen om veilig en gezond werken te borgen.
Juist de opvolging maakt het verschil: welke risico’s spelen er, welke maatregelen zijn nodig en wie zorgt ervoor dat deze acties ook echt worden uitgevoerd?
Een goede Risico-inventarisatie en -evaluatie laat zien waar de risico’s binnen je organisatie zitten. Alleen daarna begint het belangrijkste werk: zorgen dat de juiste maatregelen ook echt worden uitgevoerd.
ARBO centrum helpt organisaties om de RI&E praktisch op te volgen. Bijvoorbeeld door te ondersteunen bij het opstellen of actualiseren van de RI&E, het maken van een duidelijk Plan van Aanpak en het vertalen van aandachtspunten naar concrete acties op de werkvloer.
Denk aan advies over veilig werken, het plannen van opleidingen of herhalingen en het controleren of veiligheidsmiddelen en werkafspraken nog aansluiten op de praktijk.
Zo voorkom je dat de RI&E alleen een verplicht document blijft. Met de juiste opvolging wordt het een praktisch hulpmiddel om risico’s te verminderen en veilig werken structureel te verbeteren.
Een RI&E is geen eenmalige verplichting, maar een doorlopend proces. Werkzaamheden, werkplekken, machines en technieken veranderen. Daardoor kunnen ook nieuwe risico’s ontstaan of bestaande risico’s groter worden.
Door de Risico-inventarisatie en -evaluatie regelmatig te controleren en te actualiseren, blijft veilig en gezond werken goed geborgd binnen de organisatie.
Wil je ondersteuning bij het opstellen, toetsen of actualiseren van je RI&E? Bekijk dan het RI&E advies van ARBO centrum. Wil je meer inzicht in hoe bedrijven omgaan met de RI&E? Lees dan ook meer over RI&E en Arbo-cijfers.
Â
De Risico-inventarisatie en -evaluatie, beter bekend als de RI&E, staat opnieuw volop in de belangstelling. De overheid onderzoekt mogelijkheden om de regels rondom de RI&E
De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft haar Jaarplan 2026 gepubliceerd. De rode draad is duidelijk: preventie, veiligheidscultuur en het structureel voorkomen van arbeidsongevallen krijgen een nog prominentere
Meer dan 3 op de 10 bedrijven in Nederland voldoet niet aan de basis van gezond en veilig werken. Dat blijkt uit de nieuwste monitor
Dat kan dan bij jullie op locatie, de instructeur komt dan op locatie de cursus afnemen. Wil je meer informatie of een gepaste offerte opvragen? Vul de velden hieronder in en we nemen zo spoedig mogelijk contact met je op.
