Arbeidsinspectie 2026 scherpt toezicht aan: RI&E, veiligheidscultuur en preventie centraal
- Circa 5 minuten leestijd
- [email protected]
-
Marco van de Kuilen
De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft haar Jaarplan 2026 gepubliceerd. De rode draad is duidelijk: preventie, veiligheidscultuur en het structureel voorkomen van arbeidsongevallen krijgen een nog prominentere plaats binnen het toezicht. Voor werkgevers betekent dit dat niet alleen de aanwezigheid van een RI&E wordt gecontroleerd, maar vooral de kwaliteit, actualiteit en praktische uitvoering ervan.
Â
Waarom deze controles?
Met de internationale Vision Zero-strategie als uitgangspunt wil de Arbeidsinspectie bijdragen aan een arbeidsmarkt zonder dodelijke en ernstige arbeidsongevallen. De urgentie is groot: in 2024 werden meer dan 3.200 arbeidsongevallen gemeld, waarvan 52 met dodelijke afloop. Ook in 2025 bleef het aantal ernstige incidenten zorgwekkend hoog
Dit zijn de belangrijkste speerpunten van de Arbeidsinspectie in 2026
1. Kwaliteit van de RI&E krijgt extra aandacht
De Risico-Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) wordt één van de belangrijkste controlepunten in 2026. Inspecteurs kijken nadrukkelijk naar:
- Actualiteit van de RI&E
- Sectorspecifieke risico’s
- De kwaliteit van het Plan van Aanpak
- Borging van maatregelen in de dagelijkse bedrijfsvoering
- Betrokkenheid van medewerkers bij verbeterprocessen
Een RI&E die uitsluitend “op papier” aanwezig is, voldoet steeds minder aan de verwachtingen van de Arbeidsinspectie. Organisaties moeten aantonen dat risico’s daadwerkelijk worden beheerst en verbetermaatregelen worden uitgevoerd.
Â
2. Meer focus op preventie en veiligheidscultuur
De Arbeidsinspectie zet in op een cultuur waarin incidenten worden gebruikt om te leren en verbeteren. Preventief handelen staat centraal. Organisaties worden gestimuleerd om:
- Veiligheidsbewustzijn te vergroten
- Onveilige situaties vroegtijdig te signaleren
- Medewerkers actief te betrekken bij veiligheidsbeleid
- Leren van bijna-ongevallen en incidenten
Deze aanpak sluit aan bij de Vision Zero-principes, waarbij niet het incident zelf, maar het voorkomen ervan centraal staat.
Â
3. Strengere controle op arbeidsongevallen en meldplicht
Werkgevers mogen sinds 2023 in veel gevallen zelf onderzoek doen naar arbeidsongevallen en verbetermaatregelen formuleren. In 2026 gaat de Arbeidsinspectie echter nadrukkelijk controleren op:
- Correcte naleving van de meldplicht
- Kwaliteit van interne ongevalsonderzoeken
- Uitvoering van verbetermaatregelen
- Structureel leren van incidenten
Voor organisaties betekent dit dat een ongevalsonderzoek meer moet zijn dan een administratieve afhandeling; het moet aantoonbaar leiden tot risicoreductie.
Â
4. Toezicht op gevaarlijke stoffen, werkdruk en fysieke belasting
Binnen de elf toezichtprogramma’s van de Arbeidsinspectie krijgen onder meer deze thema’s extra aandacht:
- Blootstelling aan gevaarlijke stoffen
- Psychosociale arbeidsbelasting (PSA)
- Werkdruk en ongewenst gedrag
- Fysieke belasting
- Certificering en arbeidsmiddelen
- Arbeidsuitbuiting en schijnconstructies
- Goed werkgeverschap
Voor veel organisaties zijn dit bekende risico’s, maar de inspectiedruk op deze onderwerpen neemt verder toe.
Wat betekent dit voor werkgevers?
Het Jaarplan 2026 laat zien dat de Arbeidsinspectie steeds meer kijkt naar de daadwerkelijke werking van het arbobeleid. Niet alleen documenten worden beoordeeld, maar vooral de vraag of risico’s effectief worden beheerst.
Werkgevers doen er daarom verstandig aan om:
- De RI&E te actualiseren
- Het Plan van Aanpak te controleren op voortgang
- Medewerkers actief te betrekken bij veiligheid en gezondheid
- Incidenten structureel te analyseren en op te volgen
- Te investeren in een sterke veiligheidscultuur
Conclusie
Het Jaarplan 2026 maakt één ding duidelijk: organisaties die veiligheid, gezondheid en preventie serieus nemen, staan sterker tijdens een inspectie én verkleinen de kans op incidenten. De focus verschuift van papier naar praktijk. Een actuele RI&E, betrokken medewerkers en een sterke veiligheidscultuur vormen daarbij de basis voor duurzaam veilig werken
Wat kun je nu doen?
Zorg voor een actuele RI&E, een helder plan van aanpak en maak werk van duidelijke instructie aan je medewerkers. Daarmee toon je aan dat je veiligheid serieus neemt – en voorkom je problemen bij een inspectie.
Hulp nodig? Het ARBO centrum staat voor je klaar
Bij het ARBO centrum helpen we vollegrondstelers en andere agrarische ondernemers met:
Â
- Het opstellen of actualiseren van de RI&E
- Praktisch advies en begeleiding op het gebied van veiligheid
- Ondersteuning bij het naleven van wettelijke verplichtingen
Start vandaag nog via het RI&E-portaal van ARBO centrum of neem contact op voor persoonlijk advies.
Veelgestelde vragen
De focus ligt op de RI&E, het Plan van Aanpak, preventie van arbeidsongevallen, veiligheidscultuur en naleving van arbowetgeving..
Nee. De RI&E moet actueel, volledig en praktisch uitgevoerd zijn. Werkgevers moeten kunnen aantonen dat maatregelen echt worden opgevolgd.
Arbocentrum ondersteunt bij het opstellen, toetsen en actualiseren van de RI&E, het Plan van Aanpak en praktisch arbobeleid.
Meer blogs?

Hoogwerker controleren vóór gebruik
Een hoogwerkerbediener controleert de machine vóór gebruik op zichtbare schade, lekkages en een goede werking van de veiligheidsvoorzieningen.

RI&E-regels mogelijk eenvoudiger: wat betekent dit voor werkgevers?
De Risico-inventarisatie en -evaluatie, beter bekend als de RI&E, staat opnieuw volop in de belangstelling. De overheid onderzoekt mogelijkheden om de regels rondom de RI&E

Arbeidsinspectie 2026 scherpt toezicht aan: RI&E, veiligheidscultuur en preventie centraal
De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft haar Jaarplan 2026 gepubliceerd. De rode draad is duidelijk: preventie, veiligheidscultuur en het structureel voorkomen van arbeidsongevallen krijgen een nog prominentere