Menu

Nieuwe NEN 3140 Norm 2026: wat betekent dit voor je bedrijf?

Werken jouw medewerkers aan elektrische installaties, machines of gereedschappen? Dan wil je dat zij risico’s herkennen en weten welke werkzaamheden zij veilig mogen uitvoeren. NEN 3140 helpt organisaties om die elektrische veiligheid te organiseren.


NEN 3140 is een Nederlandse norm voor de veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen op laagspanning. De norm gaat onder meer over werkzaamheden, inspecties en de manier waarop je verantwoordelijkheden en instructies organiseert.


De norm wordt herzien. Het voorstel voor de nieuwe editie heet NEN 3140:2026 Ontw. ‘Ontw.’ betekent dat het om een normontwerp gaat. De definitieve tekst kan daarom nog veranderen.


Wat is al bekend over de herziening? En wat kun je als werkgever nu controleren? In dit artikel lees je de stand van zaken en vind je een praktische check voor jullie werkzaamheden, verantwoordelijkheden en opleidingsbehoefte.

Wat is de status van NEN 3140:2026?


NEN publiceerde het ontwerp van NEN 3140:2026 op 1 april 2026. Vervolgens konden vakmensen en andere betrokkenen reageren tijdens een publieke commentaarronde. Voor NEN 3140 liep die tot en met 7 juli 2026.

Een normontwerp is een voorstel voor een nieuwe editie. De publicatie ervan betekent niet dat alle voorgestelde bepalingen al definitief zijn. Houd daarom bij berichten over de ‘nieuwe NEN 3140’ steeds in de gaten of het om het ontwerp of de vastgestelde norm gaat.

Waarom wordt NEN 3140 herzien?

Volgens NEN sluit de herziening aan op de vernieuwde Europese norm EN 50110-1 voor de bedrijfsvoering van elektrische installaties. Ook worden NEN 3140 en NEN 3840 opnieuw op elkaar afgestemd en is de structuur aangepast.


NEN 3140 gaat over laagspanning; NEN 3840 over hoogspanning. NEN meldt dat de Nederlandse normen op onderdelen verder zijn uitgewerkt dan de Europese norm en dat er toevoegingen zijn ten opzichte van de vorige editie.

Welke concrete gevolgen dit straks heeft voor jullie werkwijze, moet worden beoordeeld aan de hand van de definitieve normtekst.

Wat betekent dit nu voor werkgevers?

Je hoeft niet te wachten op een nieuwe norm om bestaande werkafspraken te beoordelen. Controleer samen met de verantwoordelijke voor elektrische veiligheid of de werkzaamheden, instructies en kennis van medewerkers nog op elkaar aansluiten.

Denk aan nieuwe machines, veranderde onderhoudstaken of medewerkers die op meerdere vestigingen werken. Wat is er veranderd? Wie beoordeelt de gevolgen? En welke instructie of opleiding is daarbij nodig?


Onderstaande check is een praktisch hulpmiddel, geen overzicht van nieuwe normeisen.
De genoemde rollen zijn voorbeelden. Spreek binnen jullie organisatie af wie welke actie oppakt.

OnderwerpWat controleer je?Wie betrek je?Wat leg je vast?
Werkzaamheden en afsprakenIs duidelijk welke taken medewerkers uitvoeren en waar de grenzen liggen?Leidinggevende en verantwoordelijke voor elektrische veiligheid.Taken, instructies en waar nodig aanwijzingen.
Kennis en opleidingSluiten kennis, ervaring en instructies aan op de huidige werkzaamheden?Leidinggevende, medewerker en HR of opleidingscoördinator.Benodigde instructies, opleidingen en afgesproken planning.
Installaties en arbeidsmiddelenIs duidelijk welke inspecties en onderhoud nodig zijn en hoe afwijkingen worden opgevolgd?Verantwoordelijke voor elektrische veiligheid en betrokken deskundigen.Onderbouwde inspectieafspraken, bevindingen en herstelacties.
VeranderingenZijn nieuwe machines, installaties, taken of werkomstandigheden meegenomen?Technische dienst, leidinggevende en preventiemedewerker.Beoordeling van de verandering en benodigde aanpassingen in de RI&E en werkinstructies.

Leg per aandachtspunt vast wie de vervolgstap uitvoert en wanneer je deze opnieuw bespreekt. Beoordeel de afspraken ook wanneer werkzaamheden, personeel of installaties veranderen.

NEN 3140 en de wet: wat is het verschil?

NEN 3140 is een norm en geen wet. De wettelijke verplichtingen voor veilig werken komen onder meer uit de Arbowet en het Arbobesluit. NEN 3140 geeft praktische bepalingen waarmee organisaties de elektrische veiligheid kunnen organiseren.

Het toepassen van de norm vraagt ook om uitvoering in de praktijk: passende instructies, duidelijke verantwoordelijkheden en maatregelen die aansluiten op de risico’s. Alleen een cursuscertificaat of een verwijzing naar de norm is daarvoor niet voldoende.

Wat betekent de herziening voor VOP en VP?

Voor de keuze van een opleiding blijven de werkzaamheden, elektrotechnische kennis en ervaring van je medewerker het uitgangspunt. De publicatie van een normontwerp verandert die beoordeling niet automatisch.

  • Voldoende Onderricht Persoon (VOP): voor medewerkers die specifieke elektrotechnische werkzaamheden uitvoeren waarvoor zij voldoende moeten zijn geïnstrueerd. Bekijk de NEN 3140 VOP-cursus.
  • Vakbekwaam Persoon (VP): voor medewerkers met relevante elektrotechnische kennis en ervaring die elektrische risico’s zelfstandig moeten kunnen beoordelen. Bekijk de NEN 3140 VP-cursus.

Een cursuscertificaat maakt iemand niet automatisch VOP of VP en geeft niet automatisch toestemming voor alle elektrotechnische werkzaamheden. De werkgever beoordeelt welke taken iemand mag uitvoeren en legt dit waar nodig vast in een aanwijzing.

Een passende NEN 3140-training voor jouw team

Wil je één medewerker opleiden? Bekijk de NEN 3140-opleidingen en kies de cursus die aansluit op de werkzaamheden, voorkennis en ervaring.


Wil je vanaf 5 medewerkers samen opleiden? Dan denken we mee over een NEN 3140-groepstraining. Je kiest voor training op jullie eigen bedrijfslocatie of op een van de 20+ locaties van ARBO centrum.

Samen bespreken we welke opleiding past, hoe je de groep indeelt en welke planning praktisch werkt voor jullie organisatie.

Bekijk opleidingen en cursusdata

Vraag vrijblijvend advies aan voor jouw team

Veelgestelde vragen over NEN 3140 in 2026

Op 16 oktober 2026 vermeldt NEN bij NEN 3140:2026 nog de status ‘Ontwerp’. De definitieve tekst kan daarom nog veranderen. Controleer bij NEN of inmiddels een definitieve editie is gepubliceerd.

De geraadpleegde officiële NEN-publicaties noemen geen definitieve publicatiedatum. Het jaartal 2026 in de naam van het normontwerp is op zichzelf geen bevestiging van de publicatiedatum van de definitieve norm.

De publicatie van een normontwerp is op zichzelf geen reden om iedereen opnieuw een cursus te laten volgen. Beoordeel of kennis, ervaring en instructies nog aansluiten op de werkzaamheden. Veranderde taken of ontbrekende kennis kunnen aanleiding zijn voor aanvullende instructie of opleiding.

Dat hangt af van de werkzaamheden, elektrotechnische voorkennis en ervaring. Binnen het aanbod hebben VOP, VP en keurmeester ieder een andere focus. Bekijk de verschillende NEN 3140-cursussen of laat je adviseren over een passende opleiding.

Bron

Bronnen gecontroleerd op 16 oktober 2026. De werkgeverscheck in dit artikel is een praktisch hulpmiddel en geen overzicht van nieuwe normeisen.

Meer blogs?

Wil je maandelijks een blog overzicht ontvangen?
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Ben je met 5 personen of meer? Dan is een incompany opleiding misschien iets voor jou.

Dat kan dan bij jullie op locatie, de instructeur komt dan op locatie de cursus afnemen. Wil je meer informatie of een gepaste offerte opvragen? Vul de velden hieronder in en we nemen zo spoedig mogelijk contact met je op.

Een cirkelvormig logo met een blauw midden met een wit pijltje omhoog. Een oranje rand omringt de blauwe cirkel, met de Nederlandse tekst WIJ BIEDEN OOK INCOMPANY TRAININGEN AAN, wat betekent Wij bieden ook in-company trainingen aan.