Is een ontruimingsoefening verplicht?
Is een ontruimingsoefening verplicht? Volgens de wet is een ontruimingsoefening niet verplicht. Het is voor werkgevers echter wel verplicht om te zorgen voor optimale veiligheid
Wat staat er in een ontruimingsplan?
Een ontruimingsplan legt vast wat er gebeurt wanneer een gebouw, verdieping of locatie moet worden ontruimd. Het beschrijft onder andere wie welke taak heeft, hoe de alarmering verloopt, welke vluchtroutes worden gebruikt en waar aanwezigen zich verzamelen.
Op deze pagina vind je de belangrijkste onderdelen die in een compleet en praktisch bruikbaar ontruimingsplan thuishoren. Wil je eerst weten in welke situaties een plan nodig is? Lees dan ook wanneer een ontruimingsplan verplicht is.
Welke onderdelen staan in een ontruimingsplan?
Een goed ontruimingsplan beschrijft hoe een gebouw, verdieping of locatie veilig en ordelijk wordt ontruimd bij een incident. Het plan maakt duidelijk wanneer er wordt ontruimd, wie welke taken uitvoert, hoe de alarmering en communicatie verlopen, welke vluchtroutes worden gebruikt en waar medewerkers, bezoekers en andere aanwezigen zich verzamelen.
Een ontruimingsplan is vooral bruikbaar wanneer het actueel, duidelijk en praktisch toepasbaar is. De inhoud moet aansluiten op de RI&E, de gebouwindeling, de aanwezige personen, de BHV-organisatie en de realistische noodscenario’s binnen de organisatie.
| Onderdeel van het ontruimingsplan | Wat leg je vast? | Waarom is dit belangrijk? | Praktische invultip |
|---|---|---|---|
| 1. Algemene gegevens en situatietekening | Bedrijfsnaam, adres, contactpersonen, noodnummers, ligging van het gebouw, hoofdingang, neveningangen en relevante toegangspunten. | Hulpdiensten en BHV’ers moeten snel weten waar zij moeten zijn en wie bereikbaar is tijdens een incident. | Voeg een duidelijke situatietekening toe met de ligging van het gebouw, toegangswegen en verzamelplaats. |
| 2. Gebouw- en installatiegegevens | Informatie over verdiepingen, afdelingen, compartimenten, liften, deuren, ventilatie, hoofdafsluiters, brandmeldinstallatie, ontruimingsinstallatie en eventuele sprinklerinstallatie. | De gebouwindeling en installaties bepalen mede hoe een veilige ontruiming moet verlopen. | Benoem waar gas, water en elektra kunnen worden afgesloten en wie deze mag bedienen. |
| 3. Risico’s en scenario’s uit de RI&E | Relevante noodscenario’s zoals brand, rookontwikkeling, gaslekkage, chemische lekkage, stroomuitval, dreiging of een gedeeltelijke ontruiming. | Een ontruimingsplan moet aansluiten op de werkelijke risico’s binnen de organisatie en niet alleen op algemene standaardsituaties. | Werk vooral scenario’s uit die realistisch zijn voor het gebouw, de werkzaamheden en de aanwezige personen. |
| 4. BHV-organisatie en rolverdeling | Rollen en verantwoordelijkheden van bijvoorbeeld het hoofd BHV, de ontruimingsleider, BHV’ers, receptie, beveiliging, facilitair en medewerkers. | Een duidelijke rolverdeling voorkomt verwarring, dubbele acties of stilstand tijdens een calamiteit. | Gebruik consequent dezelfde functienamen en leg ook vast wie taken overneemt bij afwezigheid. |
| 5. Alarmering en communicatie | Hoe een incident wordt gemeld, wie de BHV-organisatie oproept, wie 112 belt, hoe intern wordt gealarmeerd en wie tijdens het incident communiceert met de hulpdiensten. | Bij een noodsituatie moet snel duidelijk zijn wie alarmeert, opschaalt en relevante informatie doorgeeft. | Leg vast of communicatie verloopt via telefoon, receptie, portofoon, BHV-app of ontruimingsinstallatie en wie het aanspreekpunt voor de hulpdiensten is. |
| 6. Ontruimingsprocedure | Stap voor stap hoe een gedeeltelijke of volledige ontruiming verloopt, wie het besluit neemt en welke acties BHV’ers uitvoeren. | Een praktische procedure zorgt ervoor dat aanwezigen veilig en ordelijk het gebouw kunnen verlaten. | Houd de procedure kort en eenduidig en verwijs waar nodig naar aanvullende instructies, zoals een calamiteitenkaart of ontruimingsinstructie. |
| 7. Vluchtroutes en nooduitgangen | Primaire en alternatieve vluchtroutes, nooduitgangen, vluchtdeuren, trappenhuizen en routes die bij bepaalde incidenten niet gebruikt mogen worden. | Niet iedere route is tijdens een incident veilig of beschikbaar. Alternatieven moeten daarom vooraf bekend zijn. | Controleer regelmatig of vluchtroutes vrij zijn en nooduitgangen goed bereikbaar blijven. |
| 8. Verzamelplaats en aanwezigheidscontrole | De locatie van de verzamelplaats, de route ernaartoe, telling van medewerkers, bezoekers en externen en de terugkoppeling over vermiste personen. | Op de verzamelplaats moet snel duidelijk worden of iedereen veilig buiten is. | Benoem bij grotere locaties wie verantwoordelijk is voor de telling en communicatie met de ontruimingsleider. |
| 9. Ontruimingsplattegronden | Actuele plattegronden met vluchtroutes, nooduitgangen, blusmiddelen, handmelders, EHBO-punten, AED, verzamelplaats en de positie van de lezer. | Plattegronden maken vluchtroutes en veiligheidsvoorzieningen snel inzichtelijk voor medewerkers en bezoekers. | Pas plattegronden aan bij verbouwingen of wijzigingen in de indeling. Wil je dit zelf voorbereiden? Bekijk dan ook waar je op moet letten bij het zelf maken van een ontruimingsplattegrond. |
| 10. Middelen voor een veilige ontruiming | Veiligheidspictogrammen, noodverlichting, verzamelplaatsborden, BHV-hesjes, portofoons, blusmiddelen, EHBO-materialen en andere hulpmiddelen. | Een procedure werkt alleen goed als de benodigde middelen zichtbaar, bereikbaar en afgestemd zijn op de praktijk. | Gebruik dezelfde benamingen in het plan, op de plattegronden en op locatie, bijvoorbeeld ‘AED bij receptie’. |
| 11. Bezoekers en minder zelfredzame personen | Afspraken voor bezoekers, leveranciers, tijdelijke krachten en personen die ondersteuning nodig hebben bij een ontruiming. | Niet iedereen kent het gebouw of kan zelfstandig veilig vluchten. Daar moet vooraf rekening mee worden gehouden. | Leg vast wie deze personen begeleidt en hoe benodigde ondersteuning wordt georganiseerd. |
| 12. Oefenen, evalueren en actualiseren | Planning en registratie van ontruimingsoefeningen, evaluaties, verbeterpunten, verantwoordelijken, deadlines en wijzigingen in het plan. | Een ontruimingsplan blijft alleen bruikbaar wanneer wordt gecontroleerd of de gemaakte afspraken ook in de praktijk werken. | Leg oefeningen, verbeterpunten en wijzigingen vast in een logboek of registratie en actualiseer het plan bij relevante veranderingen in gebouw, bezetting, werkzaamheden of BHV-organisatie. |
Van papieren ontruimingsplan naar oefenen in de praktijk
Een ontruimingsplan beschrijft wat er tijdens een calamiteit moet gebeuren, maar pas in de praktijk blijkt of de afspraken voor iedereen duidelijk en uitvoerbaar zijn. Door te oefenen worden bijvoorbeeld knelpunten in vluchtroutes, communicatie, taakverdeling en de verzamelprocedure zichtbaar.
Wil je het complete ontruimingsplan en de bijbehorende procedures in de praktijk testen? Lees dan meer over het organiseren van een ontruimingsoefening.
Ook het trainen van BHV’ers in de eigen werkomgeving heeft meerwaarde. Tijdens een BHV-cursus op locatie kunnen relevante situaties uit de eigen organisatie worden meegenomen. Medewerkers oefenen dan waar mogelijk met herkenbare ruimtes, routes, aanwezige hulpmiddelen en risico’s uit de eigen werkomgeving. Zo wordt de stap van afspraken op papier naar daadwerkelijk handelen tijdens een incident kleiner.
Hulp bij een ontruimingsplan nodig?
Organisaties kunnen zelf een organisatieplan maken. Dit dient echter wel gecontroleerd te worden door een expert. ARBO centrum kan je hierbij helpen. Ook kunnen wij zorgen voor een ontruimingsplan. Neem contact met ons op voor meer informatie. Laten controleren of professioneel laten opstellen en/of nader advies nodig? Ga dan naar deze adviespagina ontruimingsplan
Direct een BHV cursus inplannen?
Relevante artikelen voor jou
Wat is een ontruimingsplan?
Wat is een ontruimingsplan? Gaat er iets mis, zoals een brand of calamiteit? Dan moet er zo snel mogelijk worden ontruimd. Ontruimen moet op een
Hoe bevestig je een brandladder?
Hoe bevestig je een brandladder? Met een brandladder weet je zeker dat je ook van een hoger gelegen etage veilig een brandend pand kunt verlaten.
