Wat is NEN 3140?
Voer je geen werkzaamheden aan elektrische apparaten uit, dan heb je waarschijnlijk geen enkel idee waar het over gaat. NEN 3140 is een veiligheidsmaatregel voor het veilig werken met (en in de omgeving van) werkmiddelen in het laagspannings gebied. Even in heldere taal: handgereedschappen en alle apparaten die op normale netspanning werken. Deze apparaten dienen aan bepaalde veiligheidseisen te voldoen. Dit is omschreven in de NEN 3140 bepaling. Apparaten moeten ook periodiek gekeurd worden volgens de NEN 3140 richtlijnen.
Waar zorgt NEN 3140 precies voor?
NEN 3140 is belangrijk in elke werkomgeving. Je wilt dat er veilig met handgereedschappen en elektrische installaties gewerkt wordt. NEN 3140 zorgt hiervoor. Door eisen te stellen en producten hierop te controleren. Wanneer deze controles niet plaatsvinden, worden ondeugdelijke apparaten misschien te laat opgemerkt. Met alle gevolgen van dien. Werken met onveilige spullen kan tot schade en letsel leiden.
NEN 3140: belangrijkste aandachtspunten
NEN 3140 helpt organisaties om veilig te werken met elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen.
In onderstaand overzicht zie je wat de norm inhoudt, wanneer een keuring nodig is en welke verantwoordelijkheden werkgevers hebben.
| Onderwerp | Wat moet je weten? | Wat betekent dit voor jouw organisatie? |
|---|---|---|
| Wat is NEN 3140? | NEN 3140 is de Nederlandse norm voor de veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen in laagspanningsnetten. | De norm helpt om risico’s zoals elektrocutie, kortsluiting, brand en onveilig gebruik van elektrische apparatuur te beperken. |
| Toepassing bij laagspanning | NEN 3140 is van toepassing op elektrische installaties en arbeidsmiddelen tot 1000 V wisselspanning en 1500 V gelijkspanning. | Dit maakt de norm relevant voor veel bedrijfspanden, werkplaatsen, magazijnen, technische ruimtes en elektrische arbeidsmiddelen. |
| Arbowet en verantwoordelijkheid | De werkgever is verantwoordelijk voor een veilige werkomgeving. NEN 3140 is geen wet op zichzelf, maar wordt gebruikt om aantoonbaar veilig te werken met elektriciteit. | Zorg dat elektrische installaties, arbeidsmiddelen, instructies en werkprocedures aansluiten op de risico’s binnen de organisatie. |
| Inspectie en onderhoud | Elektrische installaties en arbeidsmiddelen moeten periodiek worden gecontroleerd. Dit kan bestaan uit visuele inspecties, metingen en functionele controles. | Laat keuringen uitvoeren door een deskundige of bevoegde persoon en leg de uitkomsten vast in een inspectierapport of keuringsregistratie. |
| NEN 3140 keuring | Bij een NEN 3140 keuring wordt gecontroleerd of elektrische arbeidsmiddelen of installaties veilig gebruikt kunnen worden. | Na goedkeuring kan een NEN 3140 keuringssticker worden aangebracht, zodat zichtbaar is wanneer het middel is gecontroleerd. |
| VOP en VP | Binnen NEN 3140 wordt onderscheid gemaakt tussen rollen zoals VOP, voldoende onderricht persoon, en VP, vakbekwaam persoon. | Wijs medewerkers formeel aan voor passende werkzaamheden en zorg dat hun kennis, ervaring en instructie aansluiten op de elektrische risico’s. |
| Opleiding en bekwaamheid | Medewerkers die werken aan, met of nabij elektrische installaties moeten voldoende kennis hebben van de risico’s en veilige werkmethoden. | Met een NEN 3140 cursus kunnen medewerkers leren hoe zij veilig omgaan met elektrische installaties en arbeidsmiddelen. |
| Veilige werkprocedures | Werkzaamheden aan elektrische installaties vragen om duidelijke procedures, zoals spanningsloos werken, controleren, beveiligen en het gebruiken van geschikte hulpmiddelen. | Leg vast hoe werkzaamheden worden voorbereid, wie toestemming geeft en welke persoonlijke beschermingsmiddelen of veiligheidsmaatregelen nodig zijn. |
| Documentatie en registratie | Een goede administratie maakt zichtbaar welke inspecties, onderhoudswerkzaamheden, opleidingen en incidenten hebben plaatsgevonden. | Bewaar keuringsrapporten, aanwijzingen, opleidingsbewijzen en onderhoudsregistraties zodat naleving aantoonbaar is bij controle of incidenten. |
| Gebouwregels en Bbl | Voor gebouwgebonden veiligheid is het Besluit bouwwerken leefomgeving, Bbl, relevant. Dit is de opvolger van het Bouwbesluit 2012. | Controleer bij bouw, verbouw of gebruik van een pand welke gebouwregels, vergunningen en veiligheidseisen van toepassing zijn. |
| Actualisatie van de norm | NEN 3140 wordt periodiek herzien om aan te sluiten op ontwikkelingen in techniek, veiligheid en Europese normen. | Controleer regelmatig of procedures, aanwijzingen en trainingen nog aansluiten op de actuele normversie en de praktijk binnen de organisatie. |
| Risico’s bij niet-naleving | Onveilig werken met elektriciteit kan leiden tot letsel, brand, uitval van bedrijfsprocessen, aansprakelijkheid en financiële schade. | Gebruik NEN 3140 als praktisch hulpmiddel om elektrische veiligheid aantoonbaar te organiseren en incidenten te voorkomen. |
| NEN 3140 certificaat behalen | Een cursus helpt medewerkers om kennis op te doen over veilig werken met elektrische installaties en arbeidsmiddelen. | Bij ARBO centrum kun je een NEN 3140 cursus volgen voor onder andere VOP en VP, afhankelijk van werkzaamheden en verantwoordelijkheden. |
Hoe wordt er dan gecontroleerd?
In NEN 3140 is bepaald welke apparaten gekeurd dienen te worden. Deze keuringen dienen periodiek plaats te vinden. Hoe vaak, is per apparaat verschillend. Heeft de kleuring plaatsgevonden, dan wordt een NEN 3140 keuringssticker geplaatst. Deze sticker geeft aan dat het product is goedgekeurd en toont tevens wanneer de volgende keuring plaats mag vinden.
Is er ook een NEN 3140 voor medewerkers?
NEN 3140 is niet alleen van toepassing op apparaten, maar ook op medewerkers. Alleen medewerkers die in het bezit zijn van een NEN 3140 certificaat mogen bepaalde werkzaamheden aan elektrische installaties en arbeidsmiddelen uitvoeren.
Iedereen mag een printer of elektrisch apparaat normaal gebruiken. Zodra er onderhoud nodig is of onderdelen vervangen moeten worden, gelden er aanvullende eisen. Een medewerker met een NEN 3140 VOP mag eenvoudige elektrotechnische werkzaamheden uitvoeren onder toezicht van iemand met een NEN 3140 VP cursus. Een VP’er beschikt over meer vakkennis en mag deze werkzaamheden zelfstandig uitvoeren en beoordelen.
- Werk je met internationale of Engelstalige medewerkers? Dan is er ook een Engelstalige NEN 3140 cursus beschikbaar.
NEN 3140 is niet alleen van toepassing op apparaten, maar ook op medewerkers. Alleen medewerkers die in het bezit zijn van een NEN 3140 certificaat, mogen werkzaamheden aan elektrische apparaten uitvoeren. Dat is niet hetzelfde als werken met, uiteraard. Iedereen mag werken met de printer op kantoor, maar onderhoud of onderdelen vervangen mag alleen gedaan worden door een medewerker met NEN 3140 VOP (Voldoende Onderricht Persoon) onder supervisie van iemand met NEN 3140 VP cursus.(Vakbekwaam Persoon). Of door een Vakbekwaam Persoon zelf.
Hoe zit het met de keuring?
NEN 3140 keuringen van apparaten mogen worden uitgevoerd door iemand met het certificaat NEN 3140 keurmeester. Dit kan iemand vanuit de organisatie zijn, maar meestal wordt hier een externe specialist voor ingeschakeld.
Cursus inplannen?
Relevante artikelen voor jou
Wat mag een VOP NEN 3140?
Wat mag een VOP NEN 3140? Om te mogen werken aan elektrische installaties en handgereedschappen onder laagspanning, dien je in het bezit te zijn van
Hoe lang is NEN 3140 certificaat geldig?
Hoe lang is een NEN 3140 certificaat geldig? NEN 3140 is een verzamelnaam van regelgeving voor het veilig werken aan elektrische apparaten. We hebben het
NEN 3140 kosten
NEN 3140 kosten Om te mogen werken aan elektrische apparatuur en gereedschappen onder laagspanning dien je in het bezit te zijn van een geldig NEN