Hoe ziet een NEN 3140 keuring er uit?
Een NEN 3140-keuring bestaat uit verschillende stappen om te beoordelen of een elektrische installatie of een elektrisch arbeidsmiddel veilig kan worden gebruikt. Afhankelijk van wat wordt geĂŻnspecteerd bestaat de controle uit een visuele inspectie en, waar nodig, elektrische metingen en beproevingen.
Daarna worden de resultaten beoordeeld en vastgelegd. Blijkt uit de inspectie dat een arbeidsmiddel of installatie niet veilig is, dan moeten passende maatregelen worden genomen voordat het weer veilig kan worden gebruikt.
De exacte inspectiemethode verschilt tussen elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen. In dit artikel leggen we uit hoe een NEN 3140-keuring in grote lijnen verloopt.
Hoe verloopt een NEN 3140-keuring?
Een NEN 3140-keuring verloopt niet voor ieder apparaat of iedere installatie exact hetzelfde. De inspectie moet aansluiten bij het object dat wordt beoordeeld, de risico’s en de relevante eisen.
In grote lijnen bestaat een inspectie uit de volgende stappen:
- vaststellen wat wordt geĂŻnspecteerd;
- uitvoeren van een visuele inspectie;
- waar nodig uitvoeren van metingen en beproevingen;
- beoordelen van de resultaten;
- registreren en rapporteren van de uitkomst;
- eventuele afwijkingen herstellen of opvolgen.
Stap 1: bepalen wat wordt geĂŻnspecteerd
Vooraf moet duidelijk zijn welke elektrische installatie, machine of welk arbeidsmiddel wordt geĂŻnspecteerd en welke controles daarbij nodig zijn.
Bij elektrische arbeidsmiddelen kan het bijvoorbeeld gaan om elektrisch handgereedschap, verlengsnoeren, kabelhaspels, kantoorapparatuur of andere elektrisch aangedreven apparatuur. Voor vaste elektrische installaties gelden andere inspectiepunten en meetmethoden.
Wil je weten welke apparatuur binnen een organisatie voor inspectie in aanmerking kan komen? Lees dan verder over wat volgens NEN 3140 gekeurd moet worden.
Stap 2: visuele inspectie
Een belangrijk onderdeel van de NEN 3140-keuring is de visuele inspectie. Daarbij wordt gecontroleerd of zichtbare gebreken of beschadigingen aanwezig zijn die de elektrische veiligheid kunnen beĂŻnvloeden.
Bij elektrische arbeidsmiddelen kan bijvoorbeeld worden gekeken naar:
- beschadigingen aan de behuizing;
- de staat van kabels, snoeren en stekkers;
- beschadigde of loszittende aansluitingen;
- de aanwezigheid en staat van beschermingsvoorzieningen;
- sporen van oververhitting, slijtage of verkeerd gebruik;
- andere zichtbare afwijkingen die een veiligheidsrisico kunnen vormen.
Wanneer tijdens de visuele inspectie al een ernstig gebrek wordt gevonden, kan dat direct aanleiding zijn om het arbeidsmiddel buiten gebruik te stellen of eerst te laten herstellen.
Stap 3: metingen en beproevingen
Na de visuele inspectie kunnen, afhankelijk van het arbeidsmiddel of de installatie, elektrische metingen en beproevingen nodig zijn.
Met geschikte meetapparatuur wordt gecontroleerd of relevante elektrische veiligheidswaarden binnen de daarvoor geldende grenzen liggen. Welke metingen nodig zijn, hangt onder andere af van het type arbeidsmiddel, de beschermingsklasse en de elektrische uitvoering.
Het doel van deze metingen is niet om te beoordelen of een apparaat technisch perfect functioneert, maar om vast te stellen of het elektrisch veilig kan worden gebruikt.
Stap 3: metingen en beproevingen
Na de visuele inspectie kunnen, afhankelijk van het arbeidsmiddel of de installatie, elektrische metingen en beproevingen nodig zijn.
Met geschikte meetapparatuur wordt gecontroleerd of relevante elektrische veiligheidswaarden binnen de daarvoor geldende grenzen liggen. Welke metingen nodig zijn, hangt onder andere af van het type arbeidsmiddel, de beschermingsklasse en de elektrische uitvoering.
Het doel van deze metingen is niet om te beoordelen of een apparaat technisch perfect functioneert, maar om vast te stellen of het elektrisch veilig kan worden gebruikt.
Stap 4: resultaten beoordelen
De resultaten van de visuele inspectie, metingen en eventuele beproevingen worden vervolgens beoordeeld. Op basis daarvan wordt vastgesteld of het elektrische arbeidsmiddel of de installatie veilig kan worden gebruikt.
Daarbij wordt niet alleen naar afzonderlijke meetwaarden gekeken. Ook zichtbare beschadigingen en andere tijdens de inspectie geconstateerde afwijkingen kunnen bepalend zijn voor de uiteindelijke beoordeling.
Stap 5: keuringsresultaten registreren
Na de inspectie moeten de resultaten worden vastgelegd. In de registratie kan bijvoorbeeld worden opgenomen welk arbeidsmiddel is geĂŻnspecteerd, wanneer de inspectie is uitgevoerd, wat de uitkomst is en welke eventuele afwijkingen zijn gevonden.
De werkgever moet bewijsstukken van uitgevoerde keuringen beschikbaar hebben op de arbeidsplaats. Deze mogen digitaal of op papier worden bijgehouden en moeten op verzoek aan de toezichthouder kunnen worden getoond.
Een goede registratie maakt bovendien inzichtelijk welke arbeidsmiddelen zijn goedgekeurd, welke actie nodig hebben en wanneer een volgende inspectie wordt voorzien.
Een NEN 3140 keuring aanvragen
Een NEN 3140 keuring moet worden aangevraagd. De keuring mag alleen worden uitgevoerd door een daartoe bevoegde instantie of persoon. Binnen de organisatie is dit de NEN 3140 keurmeester.
Om keurmeester te worden, is basiskennis van NEN 3140 belangrijk. Afhankelijk van de werkzaamheden kan dit starten met:
- de Opleiding NEN 3140 VOP voor voldoende onderrichte personen;
- de Opleiding NEN 3140 VP voor vakbekwame personen.
- Voor Engelstalige medewerkers is er ook een Opleiding NEN 3140 Engels beschikbaar.
Daarna kun je doorgroeien richting de NEN 3140 keurmeester training.
Indien je bedrijf deze niet heeft, moet een gecertificeerde specialist zoals ARBO centrum worden ingeschakeld.
Wordt na een NEN 3140-keuring een sticker aangebracht?
In de praktijk wordt na een goedgekeurde inspectie vaak een keuringssticker op het arbeidsmiddel aangebracht. Daarmee kan snel zichtbaar worden gemaakt dat het arbeidsmiddel is geĂŻnspecteerd en wanneer een volgende controle is voorzien.
Een keuringssticker vervangt de achterliggende registratie echter niet. Bovendien bestaat er geen officiële wettelijk verplichte NEN 3140-keuringssticker. De wijze waarop wordt aangetoond dat een arbeidsmiddel is goedgekeurd, kan binnen de organisatie worden ingericht.
De NEN 3140 keuring richt zich op drie hoofdonderdelen
Tijdens een NEN 3140 keuring wordt vastgesteld of er veilig kan worden gewerkt met elektrotechnische installaties en handgereedschappen. De keuring richt zich op drie hoofdonderdelen:
Â
- De keuring van elektrische installatie
- De keuring van handgereedschappen
- De status van veiligheidsinstructies
Â
De eerste twee punten spreken redelijk voor zich. Alle elektrische installaties die onder NEN 3140 vallen, worden geĂŻnspecteerd op hun werking. De inspectie is deels visueel. Apparaten worden ook gemeten, om te controleren of deze nog naar behoren functioneren.
Â
Een NEN 3140 keuring richt zich niet alleen op de apparaten zelf. Ook de veiligheidsinstructies van medewerkers die met, aan en nabij deze apparaten werken, worden geĂŻnspecteerd. Om veiligheid te garanderen is goede kennis en correct gebruik van elektrische apparaten onmisbaar.
Wat als een apparaat wordt afgekeurd?
Wordt tijdens de inspectie een gebrek gevonden waardoor het arbeidsmiddel niet veilig kan worden gebruikt? Dan moet worden voorkomen dat medewerkers het arbeidsmiddel toch blijven gebruiken.
Afhankelijk van het gebrek kan het arbeidsmiddel worden gerepareerd, aangepast of vervangen. Wanneer een reparatie of wijziging gevolgen kan hebben voor de elektrische veiligheid, moet worden beoordeeld of een nieuwe inspectie nodig is voordat het arbeidsmiddel opnieuw in gebruik wordt genomen.
De geconstateerde afwijking en de genomen maatregelen moeten duidelijk worden vastgelegd in de keuringsregistratie.
Wie mag een NEN 3140-keuring uitvoeren?
Een keuring moet worden uitgevoerd door iemand die voldoende deskundig is voor de inspectie die wordt uitgevoerd. Het Arbeidsomstandighedenbesluit schrijft voor dat keuringen worden uitgevoerd door een deskundige natuurlijke persoon, rechtspersoon of instelling.
Dat hoeft dus niet per definitie een externe gecertificeerde keuringsinstantie te zijn. Ook een voldoende deskundige medewerker binnen de eigen organisatie kan arbeidsmiddelen keuren wanneer hij of zij daarvoor geschikt is.
Met een NEN 3140 keurmeester cursus kunnen medewerkers hiervoor de benodigde kennis en praktische vaardigheden opbouwen.
Hoe vaak moet deze keuring worden uitgevoerd?
Hoe vaak een NEN 3140-keuring nodig is, hangt onder andere af van de gebruiksintensiteit, de werkomgeving, het risico op beschadiging en eerdere inspectieresultaten.
Er geldt niet één universele NEN 3140-termijn voor ieder elektrisch arbeidsmiddel. Lees daarom de volledige uitleg over hoe vaak een NEN 3140-keuring moet plaatsvinden.
Zelf elektrische arbeidsmiddelen leren keuren
Wil je elektrische arbeidsmiddelen binnen de eigen organisatie leren inspecteren? Tijdens de NEN 3140 keurmeester cursus leer je onder andere hoe je een visuele inspectie uitvoert, elektrische metingen verricht, meetresultaten beoordeelt en keuringsgegevens registreert.
Bekijk de NEN 3140 keurmeester opleiding en beschikbare cursusdata bij ARBO centrum.
Veelgestelde vragen over het verloop van een NEN 3140-keuring
Een NEN 3140-keuring bestaat in grote lijnen uit het bepalen van de inspectieomvang, een visuele controle, waar nodig metingen en beproevingen, beoordeling van de resultaten en registratie van de uitkomst.
Niet altijd. Afhankelijk van het type installatie of arbeidsmiddel kunnen naast de visuele inspectie ook elektrische metingen en beproevingen nodig zijn. NEN behandelt beide onderdelen binnen inspecties.
Niet automatisch op exact dezelfde manier. Welke controles en metingen nodig zijn, hangt af van het soort arbeidsmiddel, de elektrische uitvoering en de relevante veiligheidsaspecten.
In de registratie staat onder andere welk arbeidsmiddel of welke installatie is geĂŻnspecteerd, de datum van inspectie, de uitkomst en eventuele geconstateerde afwijkingen of noodzakelijke maatregelen.
Als een gebrek de veiligheid beĂŻnvloedt, moet worden voorkomen dat het arbeidsmiddel onveilig wordt gebruikt. Het kan vervolgens worden gerepareerd, aangepast of vervangen en waar nodig opnieuw worden geĂŻnspecteerd.
Nee. Er bestaat geen officiële wettelijk verplichte NEN 3140-keuringssticker. Een sticker kan praktisch worden gebruikt om de inspectiestatus zichtbaar te maken, maar een goede keuringsregistratie blijft noodzakelijk.
Een voldoende deskundige persoon of instelling mag een keuring uitvoeren. De werkgever bepaalt wie daarvoor wordt ingezet en blijft verantwoordelijk voor het inschakelen van voldoende deskundigheid.
Dat hangt af van de risico’s en omstandigheden. Hiervoor blijft /hoe-vaak-moet-een-nen-3140-keuring-plaatsvinden/
Cursus inplannen?
Relevante artikelen voor jou
Hoe lang is NEN 3140 certificaat geldig?
Hoe lang is een NEN 3140 certificaat geldig? NEN 3140 is een verzamelnaam van regelgeving voor het veilig werken aan elektrische apparaten. We hebben het
NEN 3140 kosten
NEN 3140 kosten Om te mogen werken aan elektrische apparatuur en gereedschappen onder laagspanning dien je in het bezit te zijn van een geldig NEN
Wat is een NEN 3140 keuring?
Wat is een NEN 3140 keuring? Een NEN 3140-keuring is een inspectie waarmee de elektrische veiligheid van elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen wordt beoordeeld. Denk