Wanneer is VCA verplicht anno 2020?

16 juli 2020

Het is een van de meest gestelde vragen op het gebied van werk en veiligheid: wanneer is VCA verplicht? Dat deze vraag zo vaak wordt gesteld, is absoluut niet vreemd. Het antwoord is namelijk niet zo eenvoudig. Het hangt sterk af van hoe je tegen de verplichting van de VCA aankijkt. Met deze blog willen wij je duidelijkheid verschaffen. Temeer omdat je overal op het internet verschillende antwoorden vindt.

Er is niet direct een sluitend antwoord te geven op de vraag wanneer VCA verplicht is. “Altijd” kan namelijk het juiste antwoord zijn, maar “nooit” is ook niet fout. Daarnaast is een ander correct antwoord: dat hangt van de werkgever af. Om te weten wat het juiste antwoord is, is het belangrijk om de plek van de VCA te kennen en te weten waarvoor deze bedoeld is.

Wij zien de VCA als een verplichting

ARBO centrum gaat uiteraard altijd voor zo veel mogelijk veiligheid. Daarom zien wij de VCA als een verplichting. De VCA is er niet voor niets. Deze is in het leven geroepen om te zorgen voor meer veiligheid. De VCA zorgt voor een breed begrip van basisveiligheid en is toepasbaar in veel verschillende sectoren. Dat zie je ook terug in de praktijk. In steeds meer sectoren is de VCA de norm geworden.

De VCA is van origine ontwikkeld voor toepassing in de petrochemie. In de loop der jaren hebben echter meer en meer sectoren de VCA omarmd en is deze in steeds meer sectoren verplicht gesteld. Alleen deze verplichting vereist wel toelichting.

Waarom de VCA niet verplicht is

Puur wettelijk gezien is de VCA niet verplicht. Dit heeft te maken met het feit dat de wet niet expliciet laat weten hoe wettelijke verplichtingen moeten worden nagekomen. Wettelijke verplichtingen zijn er weldegelijk. In de Arbowet worden deze verplichtingen benoemd. In het kort komt het er onder andere op neer dat werkgevers de verplichting hebben om optimale werkomstandigheden voor werknemers te creëren, specifiek met het oog op veiligheid.

Werknemers zijn op hun beurt verplicht om te zorgen voor adequate kennis op het gebied van veiligheid. Hierin dienen werkgevers uiteraard te faciliteren.

Nergens in de wet wordt de VCA genoemd als verplichting. De VCA is bedoeld om veiligheid te verbeteren. Kijk je er op een andere manier naar, dan kun je echter stellen dat de VCA vaak wel verplicht is.

Waarom de VCA soms wel verplicht is

Regelmatig wordt de VCA wel als een verplichting gezien. Waarom? Ondanks dat de wet geen specifieke methode voorschrijft voor het voldoen aan de wettelijke eisen, blijft het natuurlijk zo dat je aan de eisen dient te voldoen. Hieruit vloeit voort dat je zult moeten kunnen aantonen dat je er ook daadwerkelijk aan voldoet.

Dit leidt al snel naar het gegeven dat de VCA toch vaak als een verplichting wordt gezien. De VCA is alom geaccepteerd als de beste methode om aan te tonen dat je aan de eisen van de wet voldoet. Dit wordt versterkt door het feit dat zowel organisaties en werkgevers als werknemers en zelfstandigen een VCA certificaat kunnen behalen. Wanneer je een VCA certificaat hebt, kun je aantonen dat je aan wettelijke veiligheidseisen voldoet.

Wanneer is de VCA verplicht in de praktijk?

In de praktijk zie je vaak dat vrijwel alle organisaties in sectoren waarin de VCA gemeengoed is, VCA gecertificeerd zijn. In Nederland gaat dat inmiddels om meer dan 15.000 verschillende bedrijven.

Een groot deel van deze bedrijven stelt ook voor hun werknemers het hebben van een VCA certificaat verplicht. Ook om die reden kun je de VCA dus als verplicht beschouwen: zonder maak je als professional minder kans op de arbeidsmarkt omdat veel werkgevers het VCA certificaat als voorwaarde stellen.

Terug naar overzicht